Interview Henk Hartman – Waterbedrijf Groningen

KLIC rondbrengen op de Solex

11 juli 2018

Interview met Henk Hartman van Waterbedrijf Groningen

De digitale oplossingen zijn niet meer weg te denken. Alles moet snel en de hoeveelheden informatie zijn enorm. Dat was anders in de beginperiode van KLIC. Netbeheerders brachten vaak zelf de tekeningen bij de graver of aannemer op de put. Zo ook Henk Hartman die in de jaren zeventig op zijn Solex de tekeningen en documenten rondbracht in de regio Veendam.

Op Hartmans pc prijkt een oranje miniatuurgraafmachine en hij vertelt honderduit over alle ontwikkelingen rondom KLIC. Hij is sinds 1 oktober 1970 werkzaam bij N.V. Waterbedrijf Groningen, destijds als assistent-opzichter bij WAPROG, waar zijn vader al goede connecties had: “Dat was één belletje en twee dagen later kon ik op kantoor beginnen. En ik ben er nooit meer weggegaan.”

Ontstaan KLIC
Toen Hartman begon was de KLIC net opgericht. Nog geen landelijke organisatie, maar in 1968 gestart door verschillende netbeheerders in Groningen, Drenthe en een stukje Overijssel als KLIC Noord. Hij bewaart de originele oprichtingsbrief van de KLIC op het prikbord naast zijn bureau. De regels en wetgeving rondom de KLIC waren nog niet zo helder als tegenwoordig. Zo vermeldt de brief dat je een melding moet doen bij 'alle graafwerkzaamheden van enige omvang' met verderop de toelichting met wat wordt verstaan onder enige omvang: 'dat dit aan een ieder ter eigen beoordeling wordt overgelaten.' Natuurlijk lag er ook wat minder onder de grond destijds, wat het graafwerk veel overzichtelijker maakte.

Na de oprichting verminderde het aantal graafschades direct: “Het was een groot succes. Je ziet op een gegeven moment in de grafiek dat de schades minder worden. Dat hadden we veertig à vijftig jaar geleden al gezien.” Later kwam pas de wetgeving omtrent kabels en leidingen.

In de jaren zeventig belde een graver met het KLIC-nummer om door te geven waar en wanneer hij wilde graven. De telefoniste van KLIC belde vervolgens met de verschillende betrokken netbeheerders, bijvoorbeeld het waterbedrijf. Vervolgens zocht Hartman de betreffende tekeningen erbij, maakte hier een kopie van en plaatste dit in een houten raamwerk met plastic folie. “Die zette ik tussen mijn benen op de Solex”, vertelt hij lachend. “Helm op het hoofd en dan ging ik richting dat adres en leverde ik de tekening bij de kraanmachinist of opzichter af.” Later gebeurde er meer per post en fax. “Dan ging ik naar de archiefkast met pakweg 4.000 tekeningen om de juiste tekening met een speciale machine te kopiëren met ammoniak en naar de graver met de post te versturen in een A3-vensterenvelop.”

Ontwikkeling KLIC
Henk Hartman was 12 jaar onderdeel van KLO. Daar groeide ook het belang voor een nationale KLIC. “Toen wij hier nog maar vier of vijf kabels en leidingen in de grond hadden, stikte het in het Botlek-gebied al van kabels en leidingen. Als je daar verhalen hoorde over afbreukrisico’s bij schades door graafwerk, dan zie je pas het belang.” In 2008 ging KLIC op in het Kadaster. Werknemers van Klic kwamen bij het Kadaster terecht, waardoor netbeheerders vertrouwen hadden in de omschakeling van door branchegeorganiseerd naar overheid. “Dan heb je als netbeheerder toch een goed gevoel: er zitten mensen aan het roer die van de hoed en de rand weten, want dat ontbreekt vaak in de materie graafschadepreventie.”

Ondanks de nostalgie van vroeger is hij is groot voorstander van standaardisatie en IT-oplossingen. “De lat wordt steeds hoger gelegd. Hoe lever je dingen uit? Wat lever je uit? Hoe snel lever je dingen uit? Daar moet de automatiseringswereld en de IT op inspelen, zoals GOconnectIT doet, zodat een netbeheerder daar gebruik van kan maken. Wij moeten straks binnen drie uur een melding kunnen uitleveren. Dat kunnen we zelf niet, dat moet via een derde partij. Daar zijn wij ook van afhankelijk.”

Afwijkende liggingen en graafschadepreventie
Toen Hartman bij het waterbedrijf begon lag er nog niet zoveel in de grond, in de beginjaren van de KLIC alleen gas, water en licht. Afwijkende liggingen werden niet doorgegeven of geregistreerd. Hierin is nog steeds een stap te maken, waarbij zowel de grondroerders als netbeheerders nodig zijn.

Als je na een KLIC-melding graafschade meldt, dan komt Agentschap Telecom in beeld. Als je graaft zonder KLIC-melding is het een ander verhaal. Hartman vindt dat hier ook een rol is weggelegd voor verzekeringsmaatschappijen: “Ik heb nog een wens en ik weet niet of het ooit zover komt,” zegt hij. “Als verzekeringsmaatschappij moet je zeggen: je hebt graafschade gemaakt, maar heb je wel een KLIC-melding gedaan? Als je geen KLIC-melding hebt gedaan, dan moet je de schade betalen uit je eigen zak.” De verzekeringsmaatschappijen onderling concurreren met elkaar, dus de hele branche moet hier een stap in nemen.

Volgens Hartman komt het nog steeds voor dat grondroerders soms geen Klic-melding doen of bijvoorbeeld alleen een oriëntatieverzoek waarna ze wel gaan graven. Zijn advies luidt: “Doe een melding joh. Het is zonde als je tienduizend euro boete krijgt. Daar kan je beter een leuk feestje van geven binnen het bedrijf met gezellige muziek en een hapje en een drankje.” Zo is het maar net.

Het aantal graafschades op leidingen en buizen van Waterbedrijf Groningen is klein. Om dit te bereiken zet Waterbedrijf Groningen toezichthouders in wanneer een graver binnen een straal van drie meter van hun leidingen wil graven. “In 2008 hebben we de hele stad zonder water gehad,” vertelt Hartman. “We hebben daar dus enorm veel drama bij gehad. Toen bleek achteraf dat een dag eerder daar graafwerk plaats had gevonden. Dat wisten we wel, maar er is geen toezicht op geweest. Die man wist het en heeft toch de beschadiging gemaakt. Dat ging van kwaad tot erger bij de mof bij een buis met 80 centimeter doorsnede waar flink wat water doorheen gaat.” Naar aanleiding van dit incident heeft Waterbedrijf Groningen besloten om meerdere toezichthouders aan te stellen. Dit resulteerde in een flink afname van het aantal schades.

Dat we graafschade zoveel mogelijk moeten voorkomen, daar zijn we het over eens. De situatie onder de grond wordt steeds complexer, dus een papieren tekening per netbeheerder in een houten raamwerk is niet meer afdoende. Ook de Solex is vervangen door handige apps en digitale oplossingen. Hoe zal de toekomst van KLIC eruit zien? Samenwerking tussen alle betrokken partijen is in ieder geval noodzakelijk, net zoals de inzet van (nieuwe) technologie.

Bekijk de Klic Altijd en Overal Service

Meer weten over onze Klic-oplossingen?

Neem contact op met

Contact person photo
Sharon van Oudbroekhuizen +31642105590
Vorige item
Cookies?

Wij gebruiken cookies om het functioneren van onze website te verbeteren. De gegevens worden volledig anoniem verzameld.